Afronding, resultaten en vervolg

Dan is het vrijdag 15 mei, de laatste dag van deze CSD.


Ik begin met me te verslapen: ’s nachts komen er allemaal SMSjes binnen over het tijdstip van de overleggen op vrijdag die mij slapeloos maken en in totale verwarring brengen. Als ik dan eindelijk wel slaap gaat mijn Nederlandse mobiel af (vergeten uit te zetten). Ik mis dus het delegatieoverleg en race naar de laatste coördinatiebijeenkomst met de NGO's voor deze ronde. Jan-Gustav Strandenaes (ANPED)heeft wat statistieken verzamelt waaronder het feit dat we met zijn allen (NGO’s) een afstand gelijk aan New York – Los Angelos hebben afgelegd binnen het VN gebouw. Waarschijnlijk ook de laatste keer dat we in deze catacomben zitten: naast het VN gebouw verrijst een nieuw conferentiegebouw dat in september in gebruik moet worden genomen zodat de rest van het gebouw gerenoveerd kan worden – hard nodig!
Ik zeg vast een aantal mensen goede dag want ik vlieg vanavond terug naar Nederland.

In de plenaire zaal is de presentatie begonnen door Verburg van het “shared vision” document.

Een paar quoten uit het document:
“Farmers, particularly women farmers and small rural farmers are at the heart of sustainable agriculture. Farmers are central to the enterprise of building and sustaining a productive, resilient agricultural sector – here again, farmers in the broad sense, including pastoralists, farmer workers and others who make a living from the land. This includes women and men, and the important place of women in farming needs to be recognized. Farmers feed the world, yet far too many of them put their children to bed underfed. This injustice must cease”.
“Farmers and rural people through their farming practices, including organic farming, are custodians of the land and water on which our existence depends. They are also custodians of the forests, of biodiversity, and of other natural resources which help sustain agriculture and much else. Yet, until now, that custodianship has gone largely unrecognized and unrewarded. Their traditional knowledge has been underappreciated and undervalued.”
“Agriculture and water are closely linked. There are many competing claims on water. Worldwide agriculture consumes 70 percent of all fresh water withdrawals. Agricultural water productivity has to be increased significantly. We should tap into the unexplored potential that lies in more adequate and efficient water management through unprecedented changes in policy and production techniques. The integrated management of land and water resources (ILWM) is crucial for sustainable rural development and for ensuring food security for a growing population. Sustainable land and water management plays a crucial role for achieving poverty eradication, food security and sustainable development.”
“Sustainable farms, food, feed, fuel, funds – all are needed to put us on a sustainable path to the future. But the most important ingredients in the recipe are farmers, especially women farmers, and rural communities whose empowerment is the key to poverty eradication and to sustainable development.“

Mooier kun je het bijna niet zeggen, nu kijken of het officiële “outcome” document daar op aansluit en e.a. zich vertaalt in acties.

Ondertussen is het tijdstip waarop het definitieve concept wordt uitgedeeld doorgeschoven naar 15.00 uur vanmiddag; dat wordt dus een latertje en ik maak het laatste deel van de sessie niet meer mee. Vragen dus of ze Sms’en als er wat bekend is.

Ik ga terug naar het hotel om te pakken. Kusum en ik lunchen samen en maken wat afspraken voor de komende weken. Als alles meezit, zien we elkaar weer in Nederland in juli.
Daarna nog wat snel overleg met GPPN over hoe verder met water en klimaat bijv. in de komende maanden.
Dan nog een rondje VN gebouw om mensen goedendag te zeggen en op het laatste moment een kopie van de tekst mee te nemen.

Op het vliegveld tref ik drie van de Kamerleden en de griffier; terwijl we indrukken uitwisselen in de businesslounge komt het “verlossende” smsje: de door de voorzitter gecompileerde tekst uit de onderhandelingen inclusief voorstellen voor de niet-opgeloste kwesties is ongewijzigd geaccepteerd. Een heel mooi resultaat voor Minister Verburg gezien de tegenstellingen en de “achtergrondruis” van de komende klimaatonderhandelingen, de aanstaande summit voor financiering voor ontwikkeling in het licht van de economische crises enz.
Na twee weken intensief onderhandelen, bereiken 180 landen overeenstemming over ‘Policy options and practical measures to expedite implementation in agriculture, rural development, land, drought, desertification and Africa’. Dit document is met consensus aangenomen.
Minister Verburg zegt het in haar brief aan de Tweede Kamer zo:
“CSD17 heeft op het gebied van duurzame landbouwontwikkeling belangrijke stappen voorwaarts gezet. Juist nu de wereld te maken heeft met verschillende crises, met name de voedsel, energie/klimaat en financieel/economische crises, is de rol van landbouw erkend voor de aanpak ervan. Landbouw wordt niet langer als onderdeel van het probleem, maar als onderdeel van de oplossing van deze crises gezien. Belangrijke uitkomsten zijn daarnaast de noodzaak voor verdere intensivering van investeringen in duurzame landbouwontwikkeling met name in Afrika, een duurzame Groene revolutie in Afrika, de cruciale relatie tussen klimaat en landbouw, de noodzaak van extra financiële ondersteuning voor de implementatie van afgesproken maatregelen in ontwikkelingslanden voor duurzame landbouwontwikkeling vanuit private, publieke, nationale en internationale hoek, het multifunctionele karakter van de landbouw met een verwijzing naar ‘ecosystem services’, de noodzaak van het verduurzamen van de biobrandstofproductie en focus op integraal land- en watermanagement.”
“De laatste keer dat landbouw en rurale ontwikkeling op de CSD-agenda stonden, was tijdens CSD8 in 2000. Er is een aantal nieuwe onderwerpen naar voren gekomen tijdens CSD17, ten opzichte van CSD8. De belangrijkste zijn:
• Centrale rol van de landbouw voor meervoudige crises en de noodzaak dit hoog op de internationale agenda te houden;
• Klimaatverandering: dit nieuwe thema en met name de rol van landbouw ten aanzien van klimaat werd veelvuldig benadrukt tijdens de vergadering.
• Biobrandstoffen: de erkenning van de zorg die bestaat ten aanzien van competing claims voor voedsel, biodiversiteit en brandstof.
• Noodzaak van grotere investering in de landbouw met name in ontwikkelingslanden;
• Technologie en innovatie: hoewel technologische ontwikkeling tijdens CSD8 benoemd werd, is tijdens CSD17 vooral benadrukt dat het gaat om het gebruik en de verspreiding van kennis en technologie en het ondersteunen van duurzame innovaties voor de landbouw.
• Ecosysteem-diensten (ecosystem services): dit thema werd tijdens CSD8 door een aantal landen, zoals door Argentinië en Australië, benoemd als een marktverstorend instrument. Thans is dit als een van de functies van landbouw wereldwijd erkend.”

Mijn eerste korte analyse van het document:
• de statistiek: “women”, “women farmers” en de “role of women” komt 40 maal voor in de tekst en – nog belangrijker – als actoren (niet als slachtoffers)
• je wilt en hoopt altijd op meer (en uiteindelijk hangt het natuurlijk af van de echte acties van iedereen, maar: het aantal keren “provide” en niet te vaak “as appriorite” and “should” valt me mee
• capaciteitsontwikkeling en empowerment van vrouwen en “smallholders” komt regelmatig aan de orde
• er is expliciet opgeroepen tot betere landplanning incl. effecten voor de ecosystemen
• toekenning van landrechten ook aan vrouwen staat behoorlijk expliciet in de tekst
• hoewel het daar eerst niet naar uitzag, is “water” nadrukkelijk aan de orde gesteld en zijn er een fiks aantal aanbevelingen gedaan voor beter watergebruik m.n. van gedeelde bronnen. waterbesparing en irrigatie
• integraal land- en watermanagement is geaccepteerd als concept;
• ondanks de economische crises, een oproep om nieuwe en extra middelen beschikbaar te stellen, vooral voor ontwikkelingslanden, voor de verbetering en verduurzaming van de landbouw (een herbevestiging van de uitspraken van de General Assembly van de VN van september 2008)
• de noodzaak van duurzaamheidcriteria voor de productie van biobrandstoffen is opgenomen
• voor het eerst is er een tekst over eco-services en de betaling daarvan opgenomen
Dat deze twee onderwerpen nu zo in de tekst staan is een overwinning: het verzet van Latijns-Amerikaanse landen (tot in Istanbul bij het Wereld water Forum) was tot voor kort zeer groot.

Drie citaten uit het document vind ik hoopgevend, respectievelijk een succes:
“Convinced that national implementation strategies should enhance the participation of all stakeholders including women, youth, indigenous people, rural and other local communities, through, inter alia, the use of bottom-up approaches in decision-making and stressing the need for involvement particularly of women in decision making,”

“Mindful that the following recommendations should be consistently implemented, taking into account national strategies, legislation and relevant international obligations”
(vind ik een “vondst” na alle discussies over nationale wetgeving)

“(e) Empower rural women and promote land ownership and secure land tenure for women farmers; target capacitybuilding strategies at women farmers and women-headed households”

De NVR had van te voren een deel van de prioriteiten zo verwoord: “Vrouwen hebben een cruciale rol in landbouwproductie. Het verbeteren van gelijke toegang tot basisdiensten en landrechten, met bijzondere aandacht voor de gelijke rechten van vrouwen op het bezitten en erven van land en ander eigendom en op toegang tot kredietmarkten. Gelijkheid van vrouwen in landrechten en wetgeving moet met volle kracht worden geïmplementeerd. Toegang tot betaalbaar land is apart aandachtspunt.
Versterk de ”menselijke infrastructuur” in projecten, dat wil zeggen let op capaciteitsopbouw van lokale groepen en deelnemers, let op sociale impact en omstandigheden van de projecten en maak projecten participatief in hun planning en uitvoering”
De prioriteiten van de Nederlandse vrouwen komen - voor zo een internationaal beleidsdocument - behoorlijk terug in de teksten.

Brief aan de Tweede kamer van Min. Verburg over de resultaten van CSD 17
“Negotiated outcome document”

CSD 17 CSD 18 (review) sessie zal plaatsvinden van 3-14 mei 2010 en zal worden voorgezeten door Luis Alberto Ferraté, minister van Milieu en Natuurlijke Hulpbronnen van Guatemala. De thema’s van deze sessie zijn:
• Transport
• Chemicaliën: gevolgen voor gezondheid en milieu;
• Afval: afvalverwerking en –benutting;
• Mijnbouw: onverantwoordelijke mijnbouw en vervuiling;
• Duurzame consumptie en productie incl. tienjarenprogramma Marrakech Proces.
Zoals ik al eerder schreef zijn de voorbereidingen daarvoor al begonnen. Zeker DCP (duurzame consumptie en productie) is een thema waar de NVR / de Commissie DO al enige jaren aandacht aan besteed en dat zal – lijkt mij – nu zeker een internationaal tintje erbij krijgen.

Nog dit jaar organiseert de NVR een terugkoppelingsbijeenkomst over CSD 17 en wordt het startschot gegeven voor de volgende cyclus.

Alle “inbrengers”, meelezers, regelaars, en in het bijzonder Marian Stuiver (als de vrouwenvertegenwoordiger). Jolein, beleidsmedewerker NVR, de commissie DO en mijn mede delegatieleden heel hartelijk dank voor jullie inspanningen en samenwerking; we kunnen denk ik gezamenlijk trots zijn op een mooi resultaat op “onze” - zowel van de vrouwen in het bijzonder als Nederland in het algemeen - prioriteiten.

DE NL delegatie (zonder LW)